Inzichten, tips en oefeningen om gelukkiger te worden.
Uitgangspunt is je bewust worden van je denken, voelen en handelen. Welke gedachtes maken je gelukkiger? Wat doen die met je gevoel. Ga je positiever denken als je ergens een goed gevoel over krijgt. Zorgen de dingen die je doet voor positieve gedachtes en gevoelens? Kortom: hoe beïnvloed jij je denken, voelen en handelen en hoe beïnvloeden die elkaar. Je kunt daar bewust mee om leren gaan waardoor bestaande patronen positiever worden, bijvoorbeeld door via bewust wij-denken een fijn wij-gevoel te krijgen. Doe dat met anderen en neem er de tijd voor. Verderop in de tekst vind je tips en oefeningen. De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden en is niet bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg bij psychische klachten, twijfel over uw gezondheid of acute noodsituaties altijd direct uw huisarts of een gespecialiseerde hulpverlener.
Werkelijkheid accepteren en AI
Jacques Monod (1910-1976) een Franse bioloog, schreef: ‘Alle religies, bijna alle filosofieën, en zelfs vele wetenschappelijke beschouwingen, bieden het schouwspel van onze nooit aflatende, heldhaftige maar ook wanhopige pogingen om weg te komen bij onze toevalligheid.’
Het is beter om los te laten wat je niet weet en positief aan de slag te gaan met wat je wel weet. Werken aan persoonlijke groei levert meer op dan worstelen met wat wij niet weten of niet kunnen verklaren. Accepteer je tijdelijkheid. Alles is tijdelijk.
Alhoewel bijvoorbeeld Vipassana-meditatie ondersteuning blijkt te geven bij verschillende psychische ongemakken en de meditaties voor meer geluk kunnen zorgen, moet je bij psychisch ongemak via de huisarts een specialist raadplegen.
Dankzij Artificial Intelligence (AI) hebben we tegenwoordig een onvoorstelbare database aan kennis en inzichten beschikbaar. De hoeveelheid kennis van een mens valt volledig weg tegen de feiten in die onvoorstelbaar grote en snelle database.
De tijd dat filosofen, religieuze leiders, koningen en presidenten de wijsheid in pacht hadden is voorbij. Ook hun kennis van de totale wereld en wetenschap was zeer beperkt. Uiteraard moet je zelf wel kritisch blijven denken over wat AI je biedt via tools als Gemini, Claude etc. Voorkom wel dat je teveel tijd verspeelt op je telefoon. Het is beter om met nieuwe kennis en inzichten samen met anderen aan de slag te gaan.
Nieuwe inzichten en uitdagingen
Door de eeuwen heen, op alle plekken op aarde, heeft ieder mens bewust en onbewust geworsteld met zijn tijdelijk bestaan in een nauwelijks te begrijpen universum. De homo sapiens bestaat rond de 300.000 jaar en de gemiddelde leeftijd was tot in de middeleeuwen rond de 30 jaar. Het leven was door natuurrampen, ziekten, voedseltekorten, roofdieren, gewapende conflicten en hongernoden veel lastiger dan nu. Het is niet vreemd dat mensen religies en goden verzonnen.
Wij worden nu gemiddeld bijna driemaal zo oud en onze problemen zijn van een andere aard. Huidige dreigingen zijn de klimaatverandering, de afnemende biodiversiteit en oorlog.
Door de ontwikkelingen in de wetenschap, de wereldwijde communicatie, AI en samenwerking tussen landen en bedrijven, zijn er gelukkig veel initiatieven en mogelijkheden om de ingrijpende problemen aan te pakken. Met zelf positieve acties ondernemen beïnvloed je op een positieve manier de huidige wereld en je eigen denken, voelen en handelen. Dat geeft je tijdelijk bestaan betekenis. Door samen met anderen de wereld te verbeteren, verbeter je ook je eigen leven. Het wij-denken zou weleens de oplossing voor veel grote problemen kunnen worden.
Terugkijkend in de wereldwijde geschiedenis lijkt het beter alle zelfverzonnen religies en goden in te ruilen voor acceptatie van onze onbegrijpelijke toevallige tijdelijkheid. Ga vooral in jezelf en in anderen geloven. Geloof in de kracht van samenwerking. Kies voor het wij-geloof als nieuw geloof voor een gelukkiger leven.
Positiever denken voelen handelen
Hoe je denkt straal je uit. Je denken heeft grote invloed op je voelen en handelen. Onderzoek aan de Harvard-universiteit laat zien dat mensen bijna de helft van hun tijd in hun gedachten ronddwalen en niet gericht zijn op waar ze mee bezig zijn. Mensen hebben tussen de 40.000 en 70.000 gedachten per dag, waarvan 70% tot 85% negatief en zijn. Je herhaalt 90% van de dag ervoor.
Je gedachten zijn geen feiten. Je maakt die meningen zelf. Je kunt leren niet in je gedachten mee te gaan. Je kunt er bewust observerend boven gaan staan. Ieder mens ervaart een constante stroom van gedachten die invloed hebben op chemicaliën in je lichaam zoals hormonen en enzymen. Die kunnen zorgen voor een geluksgevoel, maar ook voor slechte gevoelens. Op langere termijn kunnen er depressieve klachten ontstaan en kunnen de hersenen zo geprogrammeerd raken dat je in een depressieve mindset blijft hangen of zelfs in een neerwaartse spiraal komt.
Niet alles wat je denkt is de waarheid. Negatieve gedachten hebben namelijk de neiging om te liegen. Je kunt deze gedachten gaan geloven en ze je hersenen laten overnemen, waardoor je leven sterk wordt beïnvloed. Maar gelukkig kun je er ook wat aan doen. Een makkelijke manier hiervoor is om je bewust te worden van je gedachten en negatieve gedachten te herkennen. Voel je je verdrietig, boos, bezorgd of nerveus? Schrijf de negatieve gedachte op en spreek deze tegen. Je haalt dan de kracht van de gedachte weg.
Oefeningen bij denken
Kies een onderwerp, bijvoorbeeld relaties, je lichaam, geld of werk. Schrijf ongeremd op welke negatieve gedachten je erover hebt. Of ‘monitor’ jezelf tijdens je dag, als dat gemakkelijker is. Voorbeelden zijn: Ik heb een hekel aan mijn lichaam, of: Ik heb altijd geld tekort. Kies voor elke gevonden negatieve overtuiging een vervangende positieve gedachte, bijvoorbeeld: Ik ben blij met mijn lichaam, want het brengt me waar ik wil, of: Er is altijd genoeg geld om in mijn behoeftes te voorzien.
Kies één positieve gedachte die je aanspreekt, bijvoorbeeld omdat hij bij je dag of je behoefte past. Lees hem vandaag minstens tien keer of spreek hem uit. Zorg dat je niet kunt ontsnappen. Plak een post-it op de deur, zet een reminder in je telefoon of een notitie in je agenda. Herhaal de dag erna je affirmatie of kies een nieuwe. Sta steeds open voor subtiele verbeteringen in je humeur, je werk, je relaties etc. Zulke ‘kleine wondertjes’ helpen je door te zetten tot het vervangen van negatieve gedachten door positieve affirmaties een gewoonte is geworden.
Byron Katie is wereldberoemd geworden met een methode om kritisch gedachten die pijn en stress veroorzaken zelf te onderzoeken aan de hand van de vragen: Is het waar? Kun je absoluut weten dat het waar is? Hoe reageer je, wat gebeurt er, als je die gedachte gelooft? Wie zou je zijn zonder die gedachte? Keer de stelling om. Wat als het niet waar is? Wat als het tegengestelde waar is? Op internet vind je heel veel praktische voorbeelden en oefeningen.
Vervolg inzichten, tips en oefeningen
Kritiek, suggesties en tips zijn welkom.
Oefeningen bij voelen
Welzijn is subjectief omdat het niet wordt bepaald door externe feiten (zoals inkomen of status), maar door de individuele interpretatie en beleving van iemands eigen leven. Het draait om hoe jij je leven waardeert vanuit jouw unieke perspectief.
Je vergroot je subjectieve welzijn door te werken aan drie kerngebieden: je gevoelens, je levenswaardering en je gevoel van zingeving. Onderstaande wetenschappelijk onderbouwde methoden helpen je hierbij.
Versterk sociale verbindingen. Sociale relaties zijn een van de sterkste voorspellers van geluk. Investeer in kwalitatieve relaties met vrienden en familie. Bouw aan Sociaal Kapitaal door je verbonden te voelen met je omgeving.
Pas positieve psychologische technieken toe. Train je brein om vaker positieve emoties te ervaren. Noteer dagelijks waar je dankbaar voor bent om de focus te verleggen van tekorten naar overvloed.
Oefen in het verwachten van goede uitkomsten, wat helpt bij het bereiken van doelen.
Mindfulness: Wees bewust en attent in het huidige moment om stress te verlagen.
Vergroot autonomie en regie. Subjectief welzijn hangt nauw samen met de mate waarin je controle en autonomie over je eigen leven ervaart.
Neem verantwoordelijkheid voor je eigen keuzes en acties. Stel realistische en haalbare doelen om je zelfvertrouwen te vergroten.
Investeer in fysieke gezondheid. Lichaam en geest zijn onlosmakelijk verbonden. Zorg voor voldoende beweging, gezonde voeding en rust. Besteed tijd in de natuur om je stressniveau te verlagen.
Zoek zingeving en groei. Geluk komt niet alleen voort uit plezier, maar ook uit persoonlijke groei. Blijf leren, het aanleren van nieuwe vaardigheden vergroot je veerkracht.
Zoek activiteiten waarin je een 'flow' ervaart en die aansluiten bij jouw sterke kanten.
Hier vind je een schat aan gratis informatie waar je mee aan de slag kunt:
Gelukshormonen stimuleren
Je kunt jouw gelukshormonen stimuleren om je beter te voelen door specifieke activiteiten te koppelen aan de vier belangrijkste stoffen in je brein:
Dopamine (Het 'beloningshormoon').
Dit hormoon geeft je een voldaan gevoel wanneer je een doel bereikt.
Voltooi kleine taken: Maak een to-do lijst en vink zaken af.
Beweeg regelmatig: Aerobe oefeningen zoals hardlopen, fietsen of dansen verhogen direct je dopamineniveau.
Voeding: Eet producten rijk aan tyrosine, zoals kip, avocado's en amandelen.
Oxytocine (Het 'knuffelhormoon'). Dit hormoon zorgt voor verbinding en vertrouwen.
Fysiek contact: Geef iemand een knuffel van minimaal 20 seconden.
Sociale interactie: Voer een fijn gesprek, geef een compliment of speel met een huisdier.
Zelfzorg: Een massage of een warm bad stimuleert ook de aanmaak.
Serotonine (De 'stemmingsregulator'). Serotonine helpt tegen angst en depressieve gevoelens.
Daglicht: Ga dagelijks naar buiten; zonlicht stimuleert de aanmaak via de huid en ogen.
Voeding: Kies voor producten met tryptofaan zoals eieren, melk, bananen en pure chocolade (>85%).
Dankbaarheid: Reflecteer op positieve momenten of doe aan meditatie.
Endorfine (De 'natuurlijke pijnstiller'). Endorfine komt vrij bij inspanning of stress om pijn te verzachten en plezier te geven.
Lachen: Hartelijk lachen verhoogt je endorfinespiegel direct.
Intensieve sport: Krachttraining of een 'runners high' ervaren na een pittige training.
Pittig eten: Het eten van scherpe kruiden of pepers kan een korte endorfine-boost geven.
Oefeningen bij handelen
Om je beter te voelen, kun je naast mentale oefeningen ook fysieke oefening inzetten die direct invloed hebben op je brein en stressniveau. Fysieke oefeningen geven een Endorfine-boost. Regelmatige beweging verbetert de stressregulatie en vermindert angstgevoelens.
Een korte wandeling in de buitenlucht maakt al een verschil voor je zenuwstelsel. Activiteiten zoals zwemmen, fietsen, dansen of tuinieren verlagen het cortisolniveau. Kracht- of intervaltraining verhogen neurotransmitters die je stemming verbeteren.
Onderzoekers van de Swansea University analyseerden de resultaten van 183 studies. De analyse laat zien dat psychologische interventies, lichaamsbeweging en zogenoemde mind-body-praktijken allemaal vergelijkbare effecten hebben. Acceptatiegerichte therapieën, compassietraining, mindfulness, positieve psychologie en yoga dragen stuk voor stuk bij aan een beter gevoel van welbevinden. Zelfs een rondje hardlopen of een sessie in de sportschool blijkt al voldoende om meetbare winst te boeken.
Opvallend is dat combinaties van beweging en psychologische elementen gemiddeld de grootste effecten laten zien. Wie tijdens het sporten bewust focust op waarden, doelen of gezondheid, lijkt nét iets meer profijt te hebben. Maar ook hier geldt dat het verschil niet heel erg groot is. De echte doorslaggevende factor is niet de methode, maar therapietrouw.
Interventies die veel media-aandacht krijgen vanwege hun wow-factor bleken niet beter te scoren dan eenvoudigere alternatieven. Dat betekent niet dat natuur geen positieve effecten heeft, maar wel dat je geen bos of bergtop nodig hebt om je beter te voelen. Een loopband in een kelderruimte kan net zo effectief zijn.
Welzijn is geen smalle weg, maar een netwerk van begaanbare paden. Dat is goed nieuws voor iedereen die geen tijd, geld of zin heeft om de perfecte methode te zoeken. Kies iets dat past bij je persoonlijkheid en je dagelijks leven. Verwacht geen permanente euforie of verheven zingeving. Gewone handelingen, consequent herhaald, doen het zware werk.
Inzichten van de Harvard Universiteit
Professor Tal Ben-Shahar, onderzoeker aan de Harvard Universiteit, heeft jarenlang de mechanismen van geluk bestudeerd.
Tijdens zijn onderzoeken ontdekte Ben-Shahar dat de sleutel tot een gelukkig leven niet alleen ligt in het nastreven van succes, maar in het vinden van een balans tussen persoonlijke doelen en sociale verbindingen. Hij benadrukt dat intrinsieke motivatie, of de innerlijke drang om iets te doen omdat je het leuk vindt, essentieel is voor langdurig welzijn. Dit inzicht heeft geleid tot een nieuwe benadering van persoonlijk geluk en welzijn als een dynamisch proces.
Veel mensen ervaren momenten van existentiële leegte, waarin ze zich verloren of zonder doel voelen. Ben-Shahar stelt dat deze momenten als kansen moeten worden beschouwd om verder te reflecteren op onze waarden en levensdoelen. Door te leren hoe we deze perioden van twijfel kunnen omzetten in constructieve reflectie, kunnen we uit deze leemtes ontsnappen en een meer voldaan leven leiden.
Het onderzoek van Ben-Shahar wijst ook op de nauwe verbinding tussen geest en welzijn. Hij legt uit dat mentale gezondheid en fysieke gezondheid elkaar beïnvloeden en dat beiden cruciaal zijn voor een algeheel gevoel van geluk.
Naast de persoonlijke zoektocht is de sociale component van geluk minstens zo belangrijk. Ben-Shahar benadrukt dat welzijn niet alleen een individuele ervaring is, maar ook een collectieve. Relaties en sociale steun zijn onmisbaar voor het ontwikkelen van emotionele veerkracht en het bevorderen van ons welzijn. Daarom pleit hij voor een grotere nadruk op gemeenschapsvorming en sociale interacties in ons dagelijks leven.
Intrinsieke motivatie vormt de basis voor alle positieve gedragingen die ons welzijn ondersteunen. Ben-Shahar moedigt individuen aan om te zoeken naar activiteiten die hen vervulling geven, in plaats van te focussen op oppervlakkige doelen. Dit kan variëren van het uitvoeren van vrijwilligerswerk tot het nastreven van creatieve passies. Deze activiteiten dragen bij aan een diepere verbinding met onszelf en met anderen, wat resulteert in een verhoogd gevoel van geluk.
Vervolg inzichten, tips en oefeningen.
Nieuwe inzichten, tips en oefeningen worden hier elke maand aanvullend verwerkt.
Tips van de Harvard Universiteit
Positieve psychologie, een discipline die zich richt op wat werkt in ons leven, heeft gelukkig veel aandacht gekregen in recente jaren. Ben-Shahar is een sterke voorstander van deze benadering en stelt dat het toepassen van positieve psychologie ons helpt om gezondere gewoonten te ontwikkelen. Hij biedt praktische strategieën die mensen in hun dagelijkse leven kunnen toepassen om hun emotionele welzijn te verbeteren.
In zijn lezingen en workshops deelt Ben-Shahar verschillende technieken die iedereen kan toepassen. Hij moedigt aan tot het bijhouden van een dankbaarheidsdagboek, het zetten van haalbare doelen en het cultiveren van positieve gewoonten. Door deze strategieën op te nemen in ons dagelijks leven, kunnen we actief werken aan ons welzijn en ons geluksniveau verhogen.
Waakzaamheid over onze eigen emoties en het ontwikkelen van veerkracht zijn sleutelcomponenten van geluk. Ben-Shahar benadrukt dat het belangrijk is om te leren omgaan met stress en tegenslagen, en om van deze ervaringen te leren. Emotionele veerkracht stelt ons in staat om beter om te gaan met de uitdagingen die het leven ons biedt, waardoor we ons gelukkiger kunnen voelen, zelfs in moeilijke tijden.
Relaties spelen een centrale rol in ons leven en hebben een grote impact op ons geluksgevoel. Het onderhouden van sterke sociale connecties kan ons helpen om ons minder alleen te voelen en meer onderling begrip te ervaren. Ben-Shahar moedigt ons aan om tijd door te brengen met geliefden en om nieuwe vriendschappen te sluiten, aangezien deze interacties ons sociale welzijn bevorderen en ons geluksgevoel versterken.
Geluk is zowel een persoonlijke als een collectieve ervaring. Ben-Shahar stelt dat wanneer mensen zich inzetten voor het welzijn van anderen, dit niet alleen de gemeenschap versterkt, maar ook hun eigen gevoel van voldoening vergroot. Hierdoor ontstaat er een positieve feedbackloop die ons aanmoedigt om te blijven investeren in zowel onszelf als de mensen om ons heen.
Reflectie en zelfbewustzijn zijn volgens Ben-Shahar essentiel om geluk te bevorderen. Door regelmatig tijd te nemen voor zelfreflectie kunnen we ontdekken wat belangrijk voor ons is en hoe we onze waarden in ons dagelijks leven kunnen integreren. Dit proces van zelfontdekking is cruciaal voor persoonlijke groei en tevredenheid.
Ben-Shahar benadrukt de noodzaak van een ondersteunende gemeenschap. Geluk bloeit in een omgeving waar mensen elkaar helpen en ondersteunen. Het opbouwen van sterke netwerken en het geven om elkaar creëert een cultuur van welzijn die aantoonbaar onze algehele tevredenheid en geluk beïnvloedt.
Tot slot is het cultiveren van positieve gewoonten een actieve manier om geluk te vergroten. Dit omvat het creëren van routine, het stellen van doelen, en het ontdekken van nieuwe passies. Door actief deel te nemen aan ons welzijn, maken we de weg vrij voor een gelukkiger en meer vervuld leven.
Samenvattend stelt Ben-Shahar dat geluk geen statisch doel is, maar een actief proces dat voortdurende inspanning vereist. Door verschillende aspecten van ons leven bewust te cultiveren, van sociale relaties tot zelfreflectie, kunnen we de sleutel tot welzijn ontdekken die ons uit de existentiële leegte helpt. In zijn benadering leert hij ons dat geluk haalbaar is voor iedereen die bereid is om te werken aan zijn of haar mentale en emotionele welzijn.
Never give up
Dalai Lama XIV
No matter what is going on
Never give up
Develop the heart
Too much energy in your country
Is spent developing the mind
Instead of the heart
Be compassionate
Not just to your friends
But to everyone
Be compassionate
Work for peace
In your heart and in the world
Work for peace
And I say again
Never give up
No matter what is going on around you
Never give up
Een van de grootste schrijvers Julian Barnes schreef op hoge leeftijd de afscheidsroman Het Vertrek(punt) waarover een recensent schreef:
Vooral het slotdeel is grandioos. Het ademt een grote dosis berusting en aanvaarding. Barnes lijkt zich elegant neer te leggen bij de willekeur van het universum en bij het naderende einde. De auteur beeldt zich in dat hij binnenkort ‘alleen nog maar zal bestaan als een rij boeken op een plank’, maar hij laat zich niet verleiden tot ‘verheven uitspraken’ of ‘beroemde laatste woorden’. Nee, liever zet hij zich zonder franjes naast de lezer om nog eens samen te ‘kijken en mijmeren’. ‘Zij aan zij observeren we de vele en gevarieerde uitdrukkingsvormen van het leven die nog aan ons voorbij trekken,’ schrijft Barnes.
Vipassana
(Binnenkort)
Meer informatie volgt:
Nieuwe inzichten / oefeningen volgen
Weinig mensen zijn bewust bezig het leven leuker en plezieriger te maken. Proberen zo lang mogelijk te leven zit meer in onze aard.
Leuke dingen doen en plezier maken kun je zelf organiseren. Door dingen buiten jezelf leuker en plezierig te maken, wordt het leven in jezelf leuker en plezieriger. Dat is een makkelijkere weg dan je gedachten en gevoelens in jezelf te veranderen.